Na današnji dan: PRE 75 GODINA OKONČAN II SVETSKI RAT

image_pdfimage_print

PRE 75 GODINA OKONČAN II SVETSKI RAT
Potpisivanjem akta o bezuslovnoj kapitulaciji Nemačke u razrušenom Berlinu, zvanično je završen Drugi svetski rat. Tekst o bezuslovnoj kapitualciji potpisali su feldmaršal Vilhem Kajtel, general Hans Jirgen Štumpf i admiral Hans Georg fon Frideburg, a sa savezničke strane ruski maršal Georgij Žukov i saveznički general Artur Teder. Tim činom okončan je najstrašniji ratni sukob u istoriji čovečanstva u kojem je učestvovala 61 zemlja sa ukupno 2,1 milijardom stanovnika ili 96% svetskog stanovništva. Ratni vihor je odneo oko 50 miliona života, od kojih su oko 30 miliona bili civili. Samo u nacističkim logorima, umoreno je oko 12 miliona ljudi. Materijalna razaranja su nemerljiva.

Kraljevina Jugoslavija je u Drugi svetski rat uvučena 6. aprila 1941. kada su je napale nacistička Nemačka, fašistička Italija i njihovi saveznici.

U bombardovanju Beograda, 6. aprila, ubijeno je više hiljada ljudi, Kraljevina Jugoslavija je kapitulirala posle 12 dana, a njena teritorija je rasparčana. Nacisti su stvorili Nezavisnu Državu Hrvatsku koja je obuhvatala i Bosnu i Hercegovinu, a ustaše su počele ubijanje Srba, Roma i Jevreja.

Partizanski ustanak protiv okupatora u Srbiji počeo je 7. jula 1941. godine, a narodnooslobodilački pokret, pod vođstvom partizana i Josipa Broza Tita, zapadni saveznici su priznali dve godine kasnije. Tito je bio na čelu najvećeg antifašističkog pokreta u okupiranoj Evropi, a jugoslovenski partizani su bili deo antifašističke koalicije.

U Drugom svetskom ratu u Jugoslaviji život je izgubilo skoro milion i 700 hiljada ljudi. Kraj rata Narodnooslobodilačka vojska dočekala je sa 800.000 vojnika.

Sovjetska Crvena armija je krajem aprila 1945. godine zauzela Berlin, a nacistička Nemačka je kapitulirala 9. maja te godine.


U Evropi se danas obeležava 9. maj kao Dan pobede nad fašizmom i Dan Evrope, u znak sećanja na završetak Drugog svetskog rata u Evropi 1945. godine i početak stvaranja Evropske unije (EU), pet godina kasnije.